Բաքվի ռազմական դատարանը Լեռնային Ղարաբաղի 15 նախկին ղեկավարներին դատապարտել է ցմահ կամ երկարատև ազատազրկման։ Այս դատավճիռների հնարավոր հետևանքները և միջազգային հանրության արձագանքը քննարկվում են։
Գերմանիայի արտաքին հարաբերությունների խորհրդի (DGAP) վերլուծաբան Շթեֆան Մայսթերը նշում է, որ միջազգային մակարդակում Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերաբերյալ երբեք չկար համաձայնություն։ «Արդյունքում՝ բոլորը մինչև 2020 թվականը հաշտվեցին ստատուս քվոյի հետ»,- ասում է նա։
Եվրոպական երկրների մոտեցումները տարբեր էին։ Շթեֆան Մայսթերը նկատում է, որ որոշ պետությունների քաղաքականությունը զգալիորեն կախված էր Ադրբեջանից ստացվող ռեսուրսներից, ինչը նրանց հակված էր դարձնում Բաքվի դիրքորոշմանը։ Մյուս երկրներ, որտեղ ապրում է մեծ հայկական սփյուռք, աջակցում էին ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքին։
Ադրբեջանի կողմից տարածաշրջանի վրա վերահսկողություն հաստատելուց հետո Եվրամիությունը դատապարտեց հայ բնակչության փաստացի վտարումը։ Սակայն, ըստ վերլուծաբանի, ԵՄ անդամ պետությունները չկարողացան համաձայնության գալ Բաքվի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու հարցում։
«Լեռնային Ղարաբաղի օրինակը ցույց է տալիս, որ նույն արժեքները կիսող արևմտյան երկրների համայնքն այլևս գոյություն չունի»,- նշում է Շթեֆան Մայսթերը։ Նրա խոսքով՝ միջազգային հանրությունը ընդունել է Ադրբեջանի կողմից տարածաշրջանի վրա վերահսկողություն հաստատելը որպես կատարված փաստ։
Վերլուծաբանը կարծում է, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, անցկացնելով նման ցուցադրական դատավարություններ, դիտավորյալ դաժանություն է դրսևորում։ «Նա վրեժ է լուծում Ղարաբաղյան առաջին պատերազմում կրած պարտության համար»,- ասում է Մայսթերը՝ նշելով, որ Ադրբեջանի ղեկավարը կարող է իրեն թույլ տալ նման խիստ գործողություններ, քանի որ միջազգային քննադատությունը նրա համար որևէ խոչընդոտ չի հանդիսանում։
Այս իրավիճակը, ըստ վերլուծաբանի, հակամարտության ավտորիտար կարգավորման օրինակ է։ Նա բացատրում է, որ Ղարաբաղը այլևս չի ներկայացնում հիմնական խնդիր եվրոպական և միջազգային քաղաքականության համար, քանի որ Ադրբեջանը Եվրոպայի գազի և նավթի հիմնական մատակարարն է։ Այդ պատճառով ԵՄ բոլոր պետությունները խուսափում են Բաքվին քննադատելուց։
Ավելի վաղ Միացյալ Նահանգները հաճախ էր քննադատում Ադրբեջանում մարդու իրավունքների իրավիճակը։ Սակայն, ըստ վերլուծաբանի, Բաքվի և Վաշինգտոնի միջև հարաբերությունները այժմ կարգավորված են, և բիզնես շահերը՝ ռեսուրսների և առևտրային ուղիների շեշտադրմամբ, դուրս են մղել ժողովրդավարական օրակարգը։
«Միջազգային հարաբերությունների նոր համակարգում ուժի գործոնն է դառնում որոշիչը»,- ամփոփում է Շթեֆան Մայսթերը։