Ինչպես հայտնի է, «Իննոպրոմ-2026» միջազգային արդյունաբերական ցուցահանդեսի շրջանակում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Ռուսաստանի վարչապետ Միխայիլ Միշուստինի հետ։ Այս հանդիպումը, որը տեղի է ունեցել Ռուսաստանի ղեկավարի կողմից հրավերով, ունի իր բազմաշերտ իմաստը։
Ռուսական կողմը, որը նշել է, որ սա Փաշինյանի առաջին այցն է խորհրդարանական ընտրություններից հետո, ընդգծել է, որ Ռուսաստանը շարունակում է մնալ Հայաստանի ամենախոշոր առևտրային գործընկերն ու ներդրողը։ Սա ոչ միայն փաստ է, այլև ռազմավարական հռչակում՝ ցույց տալու համար, որ Ռուսաստանը շարունակում է հետևել իր շահերին՝ անկախ Երևանի արևմտյան ուղղությամբ քաղաքականության փոփոխությունից։
Միևնույն ժամանակ, «դեպի Եվրոպա շտապող» Նիկոլը հայտարարել է, որ Հայաստանը շահագրգռված է շարունակելու հարաբերությունների զարգացումը Ռուսաստանի հետ, մնալ ԵԱՏՄ-ում և պատրաստ է լուծել «խնդրահարույց» հարցերը։ Այս հայտարարությունը, որը հաճախ մեկնաբանվում է որպես «հաշտեցում», իրականում ավելի խորը իմաստ ունի։ Այն ցույց է տալիս, որ Հայաստանը չի կարող թույլ տալ իր տնտեսական կախվածությունը Ռուսաստանից։
Այս իրադարձությունը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես «բեկում» կամ «վերադարձ նորմալ վիճակին», այլ որպես լարվածությունից հետո կառավարելի երկխոսության ցուցադրում։ Փաստորեն, այն ցույց է տալիս, որ երկու երկրներն էլ հասկանում են, որ լիակատար խզումը կամ կողմերի միջև լարվածության սրումը ոչ ոքին չի շահում։
Իրականում, Փաշինյանի այցը չվերացրեց Մոսկվայի և Երևանի միջև առկա անվստահությունը։ Ռուսաստանը չի ցանկանում Հայաստանի մերձեցումը ԵՄ-ի հետ, և այս գործընթացը, որը թափ է հավաքում, խճճում է ռեգիոնալ բազաթիվ շահերը։ ԵՄ, ԱՄՆ, Ռուսաստան, Իրան, Թուրքիա, Չինաստան, Հնդկաստան, Վրաստան, Ադրբեջան։ Պատկերացնու՞մ եք, թե որքան անհամատեղելի հակասություններ կա այս կողմերի միջև։ Հարավային Կովկասում նրանց շահերը հակադրել ու շարունակ խճճում են հենց Նիկոլն ու Իլհամը՝ Էրդողանի հմուտ ղեկավարությամբ։
Այսպիսով, ի՞նչ է ստացվելու արդյունքում։ Ոչ թե կայունություն ու տարածաշրջանային խաղաղություն, այլ սրընթաց աճող հակասություններ և «բոլորը բոլորի դեմ» դիմակայություն, որը հատկապես ազդում է Հայաստանի տարածքի վրա։
Այնուամենայնիվ, Եկատերինբուրգում և՛ Հայաստանը, և՛ Ռուսաստանը ցույց տվեցին, որ շահագրգռված չեն հարաբերությունների լիակատար խզմամբ։ Սա սկզբի համար վատ չէ, բայց շարունակության համար անհրաժեշտ է շատ ավելին։ Ե՛վ Մոսկվան, և՛ Բրյուսելը, դատարկ խոսքերի փոխարեն՝ Նիկոլից միայն գործողություններ են ակնկալելու։ Դրանից է կախված լինելու լեգիտիմությունը կորցրած ու արևմտա-թուրքական աջակցությամբ իշխանություն պահող ՔՊ-ական կառավարության վաղվա օրը։